Zanim pojawiły się ksenony - historia oświetlenia samochodów

Nasze nowoczesne samochody wyposażone są w szereg nowatorskich rozwiązań, mających za zadanie nie tylko ułatwić ich obsługę, ale i zwiększać bezpieczeństwo jazdy. Ze względu na to, że na ulicach w ciągu ostatnich lat pojawiły się kolejne pokolenia zmotoryzowanych, ruch samochodowy zwiększył się niemal o kilkaset procent i kwestie troski o życie ludzkie, stały się podstawowym wyznacznikiem konstrukcji pojazdów. Jednym z ważniejszych elementów wyposażenia aut stały się oczywiście żarówki, które przeszły niemal tak samo długą drogę rozwoju, jak samochody i współcześnie standardowe oświetlenie wyparte zostało przez żarówki samochodowe ksenonowe oraz biksenony. Historia iluminacji pojazdów sięga już dziewiętnastego stulecia, kiedy to w powszechnym użyciu były popularne karbidówki ? lampy gazowe, w których jako paliwa używało się acetylenu. Były to oczywiście urządzenia zdecydowanie inne, niż współczesne ksenony i biksenony, niemniej jednak stawały się praktycznym rozwiązaniem ? acetylen uzyskiwano na skalę przemysłową, dzięki czemu można go było stosować zarówno w latarniach ulicznych, jak i w małych przenośnych lampkach, które znacznie poprawiały pracę górników czy kolejarzy. Gaz w tego typu urządzeniach wytwarzał się bezpośrednio w zbiorniku z karbidem, co sprawiło, że możliwe było stosowanie ich także w lampach rowerowych, motocyklowych i właśnie samochodowych. Lampki tego typu wyszły z użycia wraz z rozpowszechnieniem się elektryczności, niemniej jednak były ważnym aspektem oświetleniowym w historii.

 Ze względu więc na to, że karbidówki świeciły wystarczająco jasno, nie myślano początkowo o elektrycznym oświetlaniu pojazdów. Lampy biksenonowe i ksenony musiały więc poczekać jeszcze kilkadziesiąt lat na swoje wielkie odkrycie. Historia żarówek samochodowych jest niemal tak stara jak same te pojazdy i początkowo nie były nawet specjalnie potrzebne. Z uwagi na to, że pierwsze automatyczne maszyny wymagały specyficznych sposobów obsługi i użytkowania, raczej nie poruszano się nimi po zmroku, zresztą ruch na ulicach nie był tak natężony, jak dzisiaj. O lampach zaczęto myśleć na poważnie dopiero po rozpowszechnieniu produkcji samochodów o znacznie większej prędkości i łatwiej dostępnych, ze względu na fakt, iż zmniejszało się bezpieczeństwo ich użytkowania, a wzrastała potrzeba poruszania się nimi także w nocy. Obecnie stosowane ksenony otworzyły dyskusję nie tylko na temat samych źródeł światła, ale i zagadnień reflektorów samochodowych. Technologia produkcji w przemyśle motoryzacyjnym stała się bowiem tak zaawansowana, że możliwe stało się tworzenie nie tylko typowych, klasycznych reflektorów, ale i takich w designerskich rozwiązaniach. Od kiedy nowe źródła światła, takie jak ksenony i biksenony, zastąpiły lampy żarowe, styliści otrzymali nowe możliwości w kształtowaniu reflektorów, które pozwalają na stworzenie niemal każdej bryły i ozdobienie różnego typu nadwozia.

Dawniej ilość światła emitowanego przez prototypowe lampy samochodowe była minimalna, ale wystarczała, by dość swobodnie poruszać się po zapadnięciu zmroku i dostrzegać pojawiające się na drodze przeszkody. Popularny karbid stanowił ważny krok w rozwoju oświetlenia pojazdu, ponieważ iluminacja była znacznie intensywniejsza od tej, wytwarzanej przez lampy naftowe, znacznie łatwiej też stosowało się je w mobilach, niż ówczesne żarówki, które nie tylko były znacznie droższe, ale i posiadały znacznie krótszą żywotność. Wibracje, które pojawiały się nie tylko w trakcie ruchu pojazdu, ale i podczas jego uruchamiania, były na tyle silne, że żarnik, wykonywany wtedy ze zwęglonych włókien bambusa żarzących się pod wpływem napięcia elektrycznego, przepalał się tak szybko, że jego masowe stosowanie w samochodach było niemożliwe. Początkowo z cudem graniczyło także wykorzystywanie elektryczności, ponieważ dostępność akumulatorów była bardzo niska, poza tym sama ich instalacja była niedoskonała, a barierą okazywała się cała konstrukcja ograniczona jedynie do generowania zapłonu w silniku.

Od kiedy jednak w żarówkach pojawiły się wolframowe druciki oraz rozrzedzone gazy obojętne, włókno żarnika było chronione przez utlenieniem na tyle, że przemysł oświetleniowy mógł postawić krok milowy na drodze swojego rozwoju. Największa ewolucja w produkcji pojazdów mechanicznych, pojawiła się w samej technice wytwórczej żarówek i reflektorów. I jedne i drugie były ze sobą nierozerwalnie związane, ponieważ sama żarówka nie była w stanie uzyskiwać wystarczającego natężenia światła. Reflektory gwarantowały właściwe odbijanie jej promieni i kierowanie ich w odpowiedni sposób.

Nowoczesne oświetlenie montowane w pojazdach powstaje według ścisłych technologicznych wytycznych, przeznaczonych właściwie dla całych zespołów oświetleniowych. Samych typów reflektorów jest kilka, nie tylko tych łączonych, z którymi mamy do czynienia na co dzień. Reflektory paraboliczne, zbudowane z lustra i szyby rozpraszającej strumień światła, reflektory całopowierzchniowe i projektorowe, odpowiadają rozpowszechnieniu się nowych rodzajów żarówek i lamp, spośród których najpopularniejszymi są tradycyjne żarówki dwuwłókowe, halogenowe, ksenony ? czyli żarówki samochodowe ksenonowe oraz diody LED.